Öfkeli ergene nasıl davranılmalı? Ebeveynlerin en çok zorluk çektiği konulardan biri de ergen çocuklara nasıl yaklaşılacağı konusudur. Çünkü ergenlik; yaşamın en değişken, en fırtınalı dönemi olmasından kaynaklı en zor dönemlerden biridir. Kritik bir dönem olan ergenlik döneminde, birey fiziksel ve ruhsal anlamda birçok değişim geçirir ve bunlar da hem kendisinin hem de yakın çevresinin birtakım zorluklar yaşamasına neden olabilir.
Fakat ergenlik dönemi bir problem olmak zorunda değildir. Çocuğun kendini keşfettiği ve yetişkinliğe adım attığı bu dönem, doğru yönetilirse problemsiz ya da en az problemle geçirilebilir. Bireyin sağlıklı gelişimi ve bu dönemde yaşadığı kimlik karmaşasını çözüme kavuşturabilmesi için farkındalık çok önemlidir. Bu farkındalıklardan biri de şüphesiz öfke konusu ile ilgilidir. Zira öfke, ergenlik döneminde artan duygulardan biri olabilmektedir.
Ebeveynler, ergen çocuklarının öfkesi karşısına afallayabilmekte ve nasıl tepkiler vereceklerini şaşırabilmektedir. Peki öfkeli ergene nasıl davranılmalı?
Ergenlik Dönemi ve Öfke
Öfke, her ergen için geçerli bir problem olmasa da birçok ergenin bu dönemde öfke problemi yaşadığı aşikardır. Öfke duygusunun en kontrolsüz olarak görüldüğü dönemlerden biri ergenlik dönemidir. Yaşamın kritik eşiği olan ergenlik döneminde yaşanan fizyolojik ve psikolojik değişimler, kaçınılmaz olarak duygusal, davranışsal ve bilişsel birtakım değişikliklere neden olmaktadır. Bu noktada bireyde kimlik karmaşası, dünyaya karşı bir başkaldırı, anlaşılmama duygusu ve bunların getirdiği öfke görülebilmektedir.
Diğer faktörler ve yaşam koşullarının da etkisiyle ergenlik döneminde öfke problemi yaşanabilmektedir. Bu dönemde gösterilen bazı tepkiler doğal karşılanabilir. Örneğin reddetme ya da söylenenlere karşı aşırı hassas ve alıngan olma durumu gözlenebilir. Aynı zamanda bu dönemde öfkeyi bir güç gösterme aracı olarak ifade etme davranışına da sıkça rastlanır. Kısacası bu dönemde öfkenin altında yatan birçok gelişimsel sebep bulunmaktadır. Bunların dışında yaşanan olumsuz olaylar, kötü yaşam koşulları ve diğer faktörler de öfke boyutunu artırabilmektedir.
Ergenlik Döneminde Bireyler Neden Öfkeli Olur?
Öfkeli ergene nasıl davranılmalı sorusuna geçmeden önce ergenlerde öfkenin sebeplerine değinmekte fayda var. Psikolojik ve fizyolojik değişimlerin çok hızlı meydana geldiği bu süreçte, bireyin ruhsal bir karmaşaya yahut bir kimlik karmaşasına girmesi son derece doğaldır. Zira bu değişimler, bireyin duygu, düşünce ve davranışlarına doğrudan etki ederek bunlarda da değişim meydana getirir. Ayrıca bireyin ilişkileri de değişecek, odak aileden çok arkadaşlara ve karşı cinse yönelecektir. Bireyin bedenine ve duygularına dair hassasiyeti artacaktır. Aileden çok arkadaşlarla vakit geçirme ve onların etkisine son derece açık olma da bu dönemin ayırt edici özellikleri arasındadır.
Ergenlik döneminde öfkenin farklı nedenleri olmakla beraber, çocukluktan gençliğe geçiş olarak görülen bu kritik dönemde hayatı sorgulama söz konusudur. Ergen birey, hem bireyselliğini kanıtlama isteği içindedir hem de anlaşılmamaktan ve yalnız olmaktan yakınır. Sanki tüm dünya karşısında gibidir. Bunların dışında okul başarısıyla alakalı kaygılar, akranları içinde kendini gösterme çabası, popüler olma, gelecek kaygısı ve duygu geçişleri bu süreci ergenler için daha zor hale getirebilir. Bilhassa duygular arasında denge kurmak oldukça zorlaşacaktır. Ergen, ailesi tarafından anlaşılmama duygusuna kapılabilir ve bu da onu öfkelendirebilir. Bu da ebeveynlerin öfkeli ergene nasıl davranılmalı sorusunu sormasına neden olmaktadır.
Ergenlik Dönemindeki Öfkenin Nedenleri
Öfkeli ergene nasıl davranılmalı sorusuna cevap ararken öncelikle öfkenin nedenleri anlaşılmalıdır. Bu nedenlerden hareket edilerek çözüme gidilmelidir. Ergenlik döneminde görülen öfkenin nedenleri kişiye özel bir durumdur ve özel olarak incelenmelidir. Bu sayede bu sinirliliğin altında yatan sebebin psikolojik, fizyolojik ya da hormonal kaynakları anlaşılabilir ve buna bağlı olarak bir tavır geliştirilebilir.
Zaman zaman sinirlilik hali ani öfke patlaması ve kendine zarar verme noktasına gelebilir. Bu tarz durumlarda mümkün olduğunca soğukkanlılığı korumak ve uzman desteği alarak uygun davranışları göstermek gerekir.
- Ergenlik döneminde görülen öfkenin temel nedenleri şunlardır:
- Fiziksel ve hormonal değişimler
- Depresyon başta olmak üzere psikolojik sorunlar
- Gençliğe adım atan çocuğun kendini dünyaya kanıtlama ihtiyacı
- Kimse tarafından anlaşılmadığı ve yalnız olduğu duygusuna kapılma
- Çevresel etkenlerin ve ergenlik sürecinin getirdiği sorunlarla mücadele etme çabası
- Kendini ve dünyayı tanıma ihtiyacı
Öfkeli Ergene Nasıl Davranılmalı?
Öfkeli ergene nasıl davranılmalı sorusu, birçok ebeveynin merak ettiği bir konudur. Ergenlik çağındaki çocukların değişen duygu durumlarına uyum sağlamak ve bu dönemde artan öfkeleri ile baş edebilmek kolay olmayabilir. Bu noktada ilk olarak ergeni anlamak çok önemlidir. Bunun için anne – babalar ergenlerin gelişim özelliklerine, bu dönemde gösterdikleri fiziksel ve ruhsal değişimlere ve bu değişimlerin meydana getirebileceği davranışsal ve duygusal değişikliklere hazırlıklı olmalıdır. Bu konuda bilgi sahibi olmak ve farkındalık edinmek gerekmektedir.
Ebeveynlerin yeterli ve doğru bilgi sahibi olması durumunda ergen çocuğun davranışları daha kolay anlamlandırılabilir ve ergen çocuk daha iyi anlaşılır. Bu durum her iki taraf için de daha sağlıklı bir iletişime zemin hazırlar. Öfkeli ergene nasıl davranılmalı sorusu daha detaylı şekilde ele alınacak olursa, dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır. İşte madde madde öfkeli ergene nasıl davranılmalı…
Öfkeli Ergene Nasıl Davranılmalı, Nasıl Yaklaşılmalı?
Öfkeli ergene nasıl davranılmalı konusunda, ebeveynler ergen çocuklarına iyi birer yol gösterici ve rehber olmalıdır. Öfkeyle baş etme konusunda ona anlayışla yaklaşmak, doğru yönlendirmek ve örnek olmak önemlidir. Ergenlik çağının getirdiği psikolojik değişim ve zorluklara bağlı olarak sinirlilik hali sıklıkla gözlemlenmekle birlikte bununla başa çıkmanın bazı yöntemlerini saymak mümkündür. Bu yöntemler temel olarak aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
| Sağlıklı Beslenme Düzeni | Sağlıklı beslenme düzenini ergenlik öfkesiyle başa çıkmak için konuya dahil etmek çok önemlidir. Çünkü beslenmemiz sağlığımıza, sağlığımız da davranışlarımıza doğrudan yansır. Özellikle güne başlangıçta kahvaltıyı ihmal etmemek ve vücut için gerekli vitamin, mineralleri doğru şekilde takviye etmek çocuğun daha iyi bir ergenlik süreci geçirmesi açısından elzemdir. |
| Sorunu Anlama ve Çözme Becerisi | Mevcut bir sorunu çözümleme becerisi elde etmek ergenlik döneminde kazanılmış olması ya da kazanılması gereken önemli vasıflardan birisidir. Bir sorunu çözmek için öncelikle durumu saptamak ve sorunu tanımlamak gerekir. Çocuğun sorununu anlamasının ardından yardım alabileceği kişiler olduğunu bilmesi ve çözüm yolu için güvenle başvurabileceğini hissetmesi çok önemlidir. |
| Kaliteli ve Düzenli Uyku | Ergenlikte sinir etkinliğini artıran ve öfke nöbetlerine olumsuz şekilde etki eden durumların başında verimsiz uyku düzeni gelir. Uyku kalitesi her yaşta önemli olmakla birlikte ergenlik döneminde de zihinsel ve fiziksel açıdan sağlığa olumlu etkileri olduğu bilinen önemli bir faktördür. |
| Çocuğu Dinlemek | Çocuğunuzu dinlemek ve olumsuz değerlendirme yapmadan onu anladığınızı belli etmek; bu süreçte çocuğunuz için düşündüğünüzden çok daha faydalı olacaktır. Karşılıklı sohbet edebiliyor olmak ergenlikte oldukça önemlidir. |
| Mevcut Hobiler | Tamamen çocuğa ait özel ilgi alanı ve hobilerin olması hem toplumsal ortamlarda kendini ifade etme ihtiyacını olumlu şekilde yansıtmasına yardımcı olur hem de kendini gerçekleştirme yolunda daha anlamlı şekilde ilerlemesini sağlar. |
| Sporla İlgilenmek | Spor ve hareketli yaşam tarzı depresyon ve anksiyete gibi rahatsızlıkların önüne geçmekle birlikte gençlerin motivasyonlarını olumluya çeviren önemli etkenler arasında yer alır. Sporla ilgilenen gençlerde hedef belirleme ve buna yönelik çalışma davranışları netlik kazanarak çocuğun kendi bakış açısını elde etmesine yardımcı olur. İster hobi olarak ister profesyonel olarak sporla ilgilenen çocuklar öfke konusunda daha sağduyulu olabilir. |
Sık Sorulan Sorular
Öfkeli ergene nasıl davranılmalı konusu ebeveynlerin en sık merak ettiği konulardandır. Öfkeli ergene nasıl davranılmalı konusunda sıkça sorulan diğer sorular ise şu şekilde:
Söz Dinlemeyen Bir Ergene Nasıl Davranmalı?
Öfkeli ergene nasıl davranılmalı sorusu kadar söz dinlemeyen bir ergene nasıl davranmalı sorusu da merak edilmektedir. Ergenlik dönemindeki bireyler ebeveynlerinin söylediklerine karşı çıkma veya dinlememe eğiliminde olabilirler. Bu noktada çocukla zıtlaşmak yerine onu anlamaya çalışmak gerekmektedir. Sonrasında yumuşak bir ses tonuyla, kızmadan ve onu anladığını da ifade ederek söylenmek istenen şey söylenebilir. Burada suçlayıcı bir dil kullanmadan ben dili ile iletişime geçmek önemlidir.
Ergenlik Döneminde Yaşanan En Büyük Problem Nedir?
Ergenlik döneminde yaşanan hızlı ruhsal ve fiziksel değişimler birçok problemi beraberinde getirebilir. Bunlar aileyle çatışma, depresyon, uygun olmayan arkadaşlıklar kurma, kötü alışkanlıklar edinme, evden kaçma gibi problemler olabilir. Bu dönemde bireyin kimlik arayışında olduğunu ve hızlı duygusal değişimler yaşadığını, kendisini kimsenin anlamadığını düşündüğünü ve öfkeli olabileceğini unutmamak gerekir. Doğru bir iletişim ve uygun bir yaklaşımla bu problemlerin üstesinden gelinebilir.
Ergenlikte Strese Neden Olan Şeyler Nelerdir?
Ergenlerin stres yaşadıkları bazı durumları şu şekilde özetlenebilir: Bedeniyle ilgili algısı ve nasıl görüldüğü, ani yaşam değişimleri, aile içindeki sorunlar, sınavlar, okul değişiklikleri, aileden birinin kaybı, ekonomik sorunlar, akranların ve çevrenin baskısı, okul ve toplumsal kurallar vb.
İlginizi Çekebilir: Yenidoğan Bebekle Nasıl Bağ Kurulur?
